Từ bài thơ “Chân dung và bức ảnh” kỉ tặng lớp Văn 2B đến những khuôn hình lưu giữ tuổi trẻ của các thế hệ sinh viên Khoa Ngữ văn.

     Có những bức ảnh đã bạc màu, nhưng kí ức trong đó thì chưa bao giờ cũ. Sáu mươi năm của Khoa Ngữ văn không chỉ được lưu giữ trong những trang lịch sử, những thế hệ thầy cô và sinh viên, mà còn nằm trong những khuôn hình đã ngả màu thời gian...

     Một bài thơ, một lớp học, một miền kí ức:

“Bức ảnh trắng đen

Hình bóng ghen chưa có màu làm dáng

Sắc trắng trở trăn thời nguyệt ngắm

Nét thanh đằm thắm Thái Nguyên xanh...”

     Lật lại những trang thơ tư liệu, các lớp sinh viên hôm nay vô cùng xúc động khi đọc bài thơ “Chân dung và bức ảnh” của tác giả Lê Văn Lộc gửi tới lớp Văn 2B, Trường Đại học Sư phạm Việt Bắc (trích trong tập Vọng xanh, NXB Hội nhà văn, 2002).

     Thời ấy, “lứa chúng mình đâu biết có ảnh riêng”, tất cả tình cảm, nỗi nhớ và kỉ niệm chỉ biết gói gọn trong từng tấm ảnh chụp chung truyền tay nhau giữa những ngày tháng ở núi rừng Thái Nguyên. Và để rồi nhiều năm sau nhìn lại, khi “tóc nguyền rạn màu mây núi”, ngắm lại tấm ảnh thời sinh viên, ai trong chúng ta cũng chẳng thể ngăn được phút giây bùi ngùi, xúc động.

      Nếu bài thơ giữ lại kí ức bằng ngôn từ, thì những bức ảnh đã giữ lại kí ức bằng hình ảnh.

     Đó là bức ảnh tập thể mộc mạc của khóa sinh viên đầu tiên - lóp Văn 1A giữa núi rừng sơ tán Đức Lương. Những nụ cười ngời sáng, rạng rỡ niềm tin, những vạt áo trắng giản dị của thế hệ sinh viên đã mở đường cho lịch sử 60 năm nhiều dấu ấn của Khoa Ngữ văn chúng ta.

     Văn 2B – nơi bài thơ “Chân dung và bức ảnh” được viết tặng – hiện lên trong một khuôn hình giản dị của tuổi trẻ. Những vạt áo trắng mộc mạc, gương mặt thanh tú, e ấp cùng nụ cười rạng rỡ chính là hình mẫu "nét thanh đằm thắm Thái Nguyên xanh" đã đi vào vần thơ kỉ tặng của tác giả Lê Văn Lộc.

   Một thế hệ trưởng thành giữa những năm tháng chiến tranh - Bức ảnh tập thể lớp Ngữ văn 3A chụp trước cửa lớp trên đỉnh một quả đồi cao ở Khu sơ tán đầu tiên sau buổi sáng đi Khai giảng ở Khoa về vào đầu tháng 10 năm 1968. Bức ảnh ghi lại nụ cười hồn nhiên, gắn kết của đông đảo thầy trò trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ gian khổ mà tràn đầy sức trẻ.

     Trong bức ảnh trắng đen ngả màu thời gian, hình ảnh tốp nữ và đội văn nghệ Khoa Ngữ văn năm ấy vẫn bừng sáng lên sức trẻ và tinh thần lạc quan phơi phới. Không ánh đèn sân khấu lung linh, không trang phục cầu kì, chỉ có những tà áo giản dị, những nụ cười rạng rỡ và tiếng đàn, tiếng hát cất lên giữa núi rừng sơ tán.

      Là bức ảnh ghi lại khoảnh khắc đặc biệt ngày Khai giảng năm 1978 của tập thể Văn Khóa 10 giữa không gian dãy nhà tranh vách nứa đơn sơ, thể hiện niềm tin và hi vọng của thời kì đất nước vừa hòa bình, thống nhất.

    Bức ảnh lưu giữ khoảnh khắc tập thể nữ sinh lớp Văn 11A bên cạnh các thầy giáo kính yêu: thầy Vũ Châu Quán, thầy Hoàng Hữu Bội và thầy Nguyễn Trường Thanh chụp trong buổi tổng kết khóa học năm 1980. Đó không chỉ là tấm hình kỉ niệm ngày ra trường, mà còn là minh chứng cho tình thầy trò ấm áp, gắn bó dưới mái trường Sư phạm Việt Bắc. Những nụ cười trao nhau ngày chia tay năm ấy đã trở thành hành trang lưu giữ trọn vẹn nét thanh xuân và ngọn lửa nghề theo chân các nữ sinh K11A đi khắp mọi miền Tổ quốc.

     Những thế hệ nối tiếp nhau. Những khuôn hình thay đổi. Nhưng tuổi trẻ Ngữ văn vẫn ở đó. Tấm ảnh đong đầy hoài niệm của lớp Văn K18, Văn K22 với những gương mặt sinh viên trẻ trung, giản dị bên dãy nhà lớp học cấp bốn ngả màu thời gian.

    Sáu mươi năm có thể là một con số. Nhưng với Ngữ văn, 60 năm được làm nên từ những con người, những lớp học, những mùa tựu trường và những tháng năm tuổi trẻ. Những bức ảnh đã bạc màu. Người trong ảnh có thể đã đi qua rất xa những năm tháng ấy. Nhưng nụ cười của những anh chị sinh viên ngày ấy vẫn luôn còn ở lại – như một phần kí ức không phai của Khoa Ngữ văn - trường ĐHSP Việt Bắc, nay là trường ĐHSP - Đại học Thái Nguyên.

Nguồn tin: Ban truyền thông Khoa Ngữ văn